วัฏจักรชิปหน่วยความจำจะจบไหม เมื่อ Micron เซ็นสัญญาลูกค้าระยะยาว 26 ฉบับ

ในปีงบประมาณ 2023 Micron Technology, Inc. (NASDAQ: MU) ขาดทุนสุทธิ 5,830 ล้านดอลลาร์ เมื่อรายได้ลดลงจาก 30,760 ล้านดอลลาร์เหลือ 15,540 ล้านดอลลาร์ 3 ปีต่อมา Micron มีสัญญาลูกค้าเชิงกลยุทธ์ 26 ฉบับ ที่คาดว่าจะครอบคลุมรายได้มากกว่า 35% ไปจนถึงปี 2030 สัญญาแบบนี้ทำให้วัฏจักรชิปหน่วยความจำตื้นขึ้น แต่ยังไม่ได้ทำให้หายไป บทความนี้ต่อยอดจาก Exploring the Opportunity in Memory Stocks ของ Edward Sheldon เผยแพร่โดย Themes ETFs เมื่อ 12 ตุลาคม 2026

ทำไมหุ้นหน่วยความจำขึ้นลงแรงมาตลอด
DRAM และ NAND เป็นสินค้าที่ใช้แทนกันได้ ราคาจึงถูกกำหนดด้วยอุปสงค์และอุปทานรายไตรมาส เมื่อผู้ผลิตขยายกำลังผลิตพร้อมกัน สินค้าคงคลังจะล้น และราคาตกเร็วกว่าที่ต้นทุนปรับตัวได้ ปี 2023 คือตัวอย่างล่าสุด ในไตรมาส 3 ของปีงบประมาณนั้น Micron ต้องลดการเริ่มผลิตแผ่นเวเฟอร์ลงเกือบ 30% ทั้ง DRAM และ NAND เพื่อพยุงราคา

ความต้องการรอบนี้มาจาก AI ชิป GPU ต้องใช้หน่วยความจำความเร็วสูงป้อนข้อมูลตลอดเวลา บทความต้นฉบับเรียกคอขวดนี้ว่า Memory Wall



สัญญาแบบใหม่ต่างจากเดิมอย่างไร
สัญญา take-or-pay คือสัญญาที่ลูกค้าต้องจ่ายตามปริมาณที่ตกลงไว้ แม้จะรับสินค้าน้อยกว่านั้น Micron ระบุว่าสัญญา 26 ฉบับทุกฉบับมีปริมาณแบบ take-or-pay ราว 3 ใน 4 ของรายได้ตามสัญญามีกรอบราคาพื้นและเพดาน ส่วนที่เหลือเจรจาตามราคาตลาด ลูกค้าให้คำมั่นทางการเงินรวม 32,000 ล้านดอลลาร์ ส่วนใหญ่เป็นเงินมัดจำ และกำลังผลิตปีงบประมาณ 2027 ถูกจองไปแล้วเกิน 75%

Sandisk Corporation (NASDAQ: SNDK) เซ็นสัญญาแบบใหม่กับลูกค้า 8 ราย รวม 3 ผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่ของสหรัฐ ครอบคลุมราวครึ่งหนึ่งของการผลิต
ปีงบประมาณ 2027 และ 2 ใน 3 ของปี 2028 รายได้ขั้นต่ำที่ราคาพื้นอยู่ที่ 93,900 ล้านดอลลาร์ มีหลักประกันทางการเงิน 16,500 ล้านดอลลาร์

ฝั่งเกาหลีใต้ SK hynix (KRX: 000660) ปิดสัญญาระยะยาวกับลูกค้าราว 10 ราย ส่วน Samsung Electronics (KRX: 005930) ล็อกการผลิตหน่วยความจำของปีหน้าไว้ราว 75-80%

สัญญาค้ำรายได้ได้แค่ไหน
Micron มีภาระที่ต้องส่งมอบตามสัญญาราว 150,000 ล้านดอลลาร์ เทียบกับรายได้ปีงบประมาณ 2026 ที่ 133,188 ล้านดอลลาร์ ได้ราว 1.13 เท่า กระจายไปหลายปี เงินมัดจำ 32,000 ล้านดอลลาร์คิดเป็นราว 24% ของรายได้ 1 ปี

Sandisk มีรายได้ปีงบประมาณ 2026 อยู่ที่ 20,248 ล้านดอลลาร์ รายได้ขั้นต่ำตามสัญญาจึงสูงราว 4.6 เท่าของรายได้ทั้งปี ตัวเลขของ Sandisk ค้ำรายได้ได้หนากว่า Micron แต่ทั้ง 2 บริษัทยังมีรายได้ส่วนใหญ่ที่เปิดรับราคาตลาด



จุดที่สัญญายังป้องกันไม่ได้
วงจรขาลงในอดีตเริ่มจากการลงทุนเกินตัว ไม่ใช่จากลูกค้าหาย Micron คาดว่าจะใช้งบลงทุนราว 25,000 ล้านดอลลาร์ในครึ่งแรกของปีงบประมาณ 2027 และสูงกว่านี้ในครึ่งหลัง ส่วนใหญ่เป็นงานก่อสร้างคลีนรูมที่จะพร้อมช่วงปลายปี 2028

Mark Murphy ซีเอฟโอของ Micron กล่าวว่าแม้ขายที่ราคาพื้น อัตรากำไรก็จะสูงกว่าจุดสูงสุดของทุกรอบที่ผ่านมา ผู้เขียนมองว่าคำพูดนี้ตอบเรื่องราคาได้ แต่ไม่ได้ตอบว่าถ้ากำลังผลิตใหม่ของทุกรายเข้ามาพร้อมกันในปี 2028 ราคาส่วนที่ไม่มีสัญญาจะเป็นอย่างไร

มุมไทย: ผู้บริโภคไทยจ่ายส่วนต่าง
เมื่อผู้ให้บริการคลาวด์จองกำลังผลิตไปก่อน ผู้ผลิตมือถือต้องแย่งส่วนที่เหลือ Counterpoint Research คาดว่าราคาสมาร์ทโฟนทั่วโลกปี 2026 จะเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 6.9% และยอดส่งมอบลดลง 2.1%

ในไทย Samsung Galaxy Z Fold8 Ultra เปิดราคา 69,900-93,900 บาท แพงกว่ารุ่นก่อน 2,000-8,000 บาท และรุ่นหน่วยความจำ 1TB ขึ้นมากที่สุด

ความเสี่ยงที่ต้องรู้
สัญญาระยะยาวเจรจาใหม่ได้ถ้าลูกค้ามีปัญหา ลูกค้าหลักกระจุกตัวในผู้ให้บริการคลาวด์ไม่กี่ราย ถ้าการลงทุน AI ชะลอ ผลกระทบจะมาพร้อมกัน การลงทุนกำลังผลิตรอบใหญ่อาจสร้างอุปทานส่วนเกินหลังปี 2028 และนักลงทุนไทยยังมีความเสี่ยงค่าเงินบาท

สิ่งที่ต้องติดตามต่อจากนี้
Micron คาดรายได้ไตรมาสถัดไปราว 61,500 ล้านดอลลาร์ สิ่งที่บอกได้ว่าวัฏจักรชิปหน่วยความจำเปลี่ยนจริงหรือไม่คือสัดส่วนรายได้ภายใต้สัญญา ถ้าเข้าใกล้ 50% ตามเป้าของ Micron ความผันผวนจะลดลง ถ้าค้างอยู่ที่ 35% ความเสี่ยงเดิมยังอยู่ และควรดูควบคู่กับงบลงทุนของ Samsung และ SK hynix ในปี 2027 ว่าเร่งขึ้นพร้อมกันหรือไม่

คำถามที่พบบ่อย
1. วัฏจักรชิปหน่วยความจำคืออะไร
คือรอบขึ้นลงของราคาและกำไรผู้ผลิต DRAM และ NAND ตามอุปสงค์และอุปทาน ปีงบประมาณ 2023 Micron รายได้ลดลงราวครึ่งหนึ่งและขาดทุน 5,830 ล้านดอลลาร์

2. สัญญา take-or-pay คืออะไร
คือสัญญาที่ลูกค้าต้องจ่ายตามปริมาณที่ตกลงไว้แม้รับสินค้าน้อยกว่า สัญญา 26 ฉบับของ Micron มีปริมาณแบบนี้ทุกฉบับ

3. Sandisk มีสัญญาระยะยาวมากแค่ไหน
Sandisk มีสัญญา 10 ฉบับกับลูกค้า 8 ราย รายได้ขั้นต่ำที่ราคาพื้น 93,900 ล้านดอลลาร์ และหลักประกัน 16,500 ล้านดอลลาร์

4. สัญญาระยะยาวทำให้หุ้นหน่วยความจำไม่มีความเสี่ยงแล้วหรือ
ยังมีความเสี่ยง Micron มีรายได้ตามสัญญาราว 35% ส่วนที่เหลือยังขึ้นกับราคาตลาด และงบลงทุนครึ่งปีแรกของปีงบประมาณ 2027 ราว 25,000 ล้านดอลลาร์อาจสร้างอุปทานใหม่ในอนาคต

5. ชิปหน่วยความจำแพงขึ้นกระทบคนไทยอย่างไร
ราคามือถือเป็นจุดที่เห็นชัด Galaxy Z Fold8 Ultra ในไทยแพงกว่ารุ่นก่อน 2,000-8,000 บาท